Bilirsiniz teknolojik gelişmelerin hızını ihtiyaçların ağırlığı belirler. İhtiyaçlar, talepleri artırır ve sonucunda para kazanmak isteyenler bu teknoloji üzerinde çalışmalar yapar. Aslında döngü bu kadar basittir. 2011 yılında Formula E yarışı ortaya çıktı. Araç firmaları bu alanda boy göstermek için çalışmalar yaptılar. Bu rekabet ortamındaki ana amaçlarından birisi de itibar kazanmaktı. Amacın bu işte sayılı firmalardan biri olabildiğini kanıtlamaya çalışmaktı. Çarkın dönebilmesi için de parasal bir sistem oluşturulmalıydı.

Sıfır Emisyonda Öncü

Son zamanlarda sizde küresel ısınmanın ne kadar ciddi seviyeye geldiğini deneyimleme şansını yaşamışsınızdır. Küresel çapta ısınan dünyamız bir başkalaşım geçirmektedir. Her geçen gün CO2 emisyon miktarları daha fazla gündem oluyor. Bu durumun sonucunda da yetkili merciiler gerekli adımları isteseler de istemeseler de atmak zorunda bırakılıyor. İşte fosil yakıtlı araçların devrinin sonuna yaklaştığımız bu yıllarda, birçok öncü araç firması yenilenebilir enerji kaynaklarına ve enerji verimliliği alanlarına yatırımlar yapıyor. O öncü sektörlerden birisi de Formula 1 sporu. 2011 yılında E Formula adında bir yarış türü ortaya çıktı. 22 yarışçı ve 11 takımın mücadele ettiği bu spor türünde araçlar tamamen elektrikle çalışıyor. Yazımızın başında inovasyonlar ihtiyaçtan doğar gibi bir ibare kullanmıştık. İşte elektrikli araba teknolojilerinin gelişimi bu yarış türüne olan talebe bağlı. Gerçi şöyle bir durum var, Formula 1, 2026 yılından itibaren CO2 emisyon salınım oranını düşürmek için tamamen elektrikli arabalara geçişi hızlandıracağını taahhüt etti. İşte burada önemli olan nokta Formula 1 araçları için yapılan çalışmaların, yani enerji verimliliği, batarya teknolojisi ve sürüş teknolojileri alanındaki gelişim hızını artırarak bu sektöre olan desteği artıracaktır. Para kazanmak isteyenler AR-GE çalışmaları için yatırımlar yaparak sektörün gelişmesindeki artış hızını artırmaya devam edecek. Bu sayede CO2 emisyon hızı azalacak, fosil yakıtlı araçların üretimi ve inovasyon çalışmaları azalacak, elektrikli arabaların market yüzdesi artmaya devam edecektir.  

Bir Nevi Laboratuvar

Elektrikli yarış otomobilleri için en uygun lastiği, aerodinamik için en uygun tasarımı, enerji geri kazanım için en son teknolojileri, enerji depolama sistemleri, en verimli elektrik motorları başlıklarında daima iyileştirme ve optimal düzeye getirme çalışmaları yapmak zorunludur. Araç piyasasında revaçta kalabilmek amacıyla bu sektör cazibe merkezi haline geldi. Ünlü markaların Pr çalışmasını yapmak için bundan daha güzel bir alan bulması zor. Dünyanın en çok takip edilen spor türünde en ince ayrıntısına kadar mühendislik hesaplamaları yapmak zaruridir. Markalar için yarışlarda kazanılan dereceler, sadece madalya veya para ödülünden ibaret değil. Bu yüzden itibarlarını üst seviyede tutmak amacıyla daima deneme-yanılma, performans iyileştirmesi ve bataryayı en uzun süre kullanabilmek için araştırmalar yapmaya devam ediyorlar. Bunun sonucunda elektrikli arabalarda teknolojik gelişim hızı sürekli artıyor. Ego ile yönlendirilen mükemmel insan ve tüketim alışkanlıklarının şekillendirdiği bir toplum, hayati öneme sahip buluşların teknolojilerinin farklı sektörlerde evrimleşerek diğer unsurlara hizmet ettiğini görerek, her yenilikçi teknolojiyi derhal denemek istemektedir. Bunun sonucunda oluşan arz- talebin doğurduğu rekabet ortamı, teknolojik gelişmenin hızlı bir şekilde ilerlemesine katkı sağlayabilir ve toplumun yaşam kalitesini artırabilir. Ancak, dengeyi korumak ve sorumlu bir tüketim anlayışıyla ilerlemek önemlidir, böylece teknoloji toplumun yararına olacak şekilde kullanılabilir ve sürdürülebilir bir gelecek sağlanabilir.

Araç Firmaları için Büyük Fırsat

Son zamanlarda şirketlerin her ürün tanıtımında öne çıkardığı bir detay da karbon ayak izini azalttığını söyledikleri ürünleri. Kuruluşların toplumun her kesimini kucaklayıcı veya bir kesimine çok zıt gitmemeye çalışması gerektiğini biliriz, tahmin ederiz. Aslında ana amaçlarının para kazanmak olduğu bir yerde kimse CO2 emisyonunu umursamaz. Ama işte toplumun dikkatinin bu yöne çekilmesi ve küresel ısınmayı hissetmeye başlaması adım atma konusunda zorunlu bir hale gelmiştir. Şirketler sene sonunda ilk olarak ne kadar ürün sattıklarına bakarlar, çevreye verdikleri zarara değil. Oluşturulan bu organizasyon, üretici kuruluşların bu yeni trende ayak uydurabildiğini kanıtlayıcı ve bu alanda bir çabası olduğunu göstermesi için en uygun alan. Geliştirilen teknolojik inovasyonlarını sergileme ve insanlardan geri bildirim alma, araç şirketlerinin ve araştırmacıların ilerlemelerini daha da hızlandıran ve toplumun ihtiyaçlarına daha uygun çözümler üretmelerine olanak tanıyan önemli bir süreçtir. Bu sergileme ve geri bildirim alma etkinlikleri, hem tüketicilere yeni teknolojileri ve ürünleri deneyimleme fırsatı sunar, hem de şirketler için pazarlama ve marka bilinirliği açısından önemli bir platform oluşturur.

Yarış süreci

Formula E yarışı, hafta sonları şehir merkezlerinde veya kalıcı pistlerde yapılır. Cumartesi günleri sabah saatlerinde, toplamda 75 dakika süren iki antrenman seansı yapılmaktadır. İlk seans 45 dakika sürerken, ikinci seans ise 30 dakika uzunluğundadır. Öğleden sonra ise sıralama turları yapılmaktadır. Asıl amaç olan ana yarış ise pazar günü yapılır. Genellikle 45 dakika süren bu yarışlarda pist uzunluğu ise 2 ila 3 km arasında değişir. 

Klasik F1 yarışından farklı olarak 2 farklı olguya sahip: ‘Fanboost ve Attack Mode’. İsminden de anlaşılacağı üzere Fanboost, izleyici kitlesini yarışa dahil etme ve karar yetkisi vererek çekici hale getirmeye çalışılan bir uygulama. Yarıştan önce seyirciler en çok sevdiği yarışçı için oy kullanır. En çok oy alan 5 yarışmacı, yarışın ikinci bölümünde 100 kilojul ekstra bir güç avantajı elde eder. Burada sempatik yarışmacıların bir adım önde olduğunu söyleyebiliriz.

Attack Mode, yarış pistinin dışında belirlenen özel bir bölgedir ve sürücüler bu bölgeye girerek ekstra güç alırlar. Bu ekstra güç, sürücülerin istedikleri bir zamanda aktive edebilecekleri geçici bir güç artışıdır. Bu bölgede diğer yarışçılar tarafından gözlemlenmesi zordur.  Bu alana giren sürücüler, hemen kullanmak istiyorlarsa direksiyonlarında bulunan güç düğmesine basarlar ve geçici güç seviyesi artışı elde ederler. Bu daha iyi hızlanma ve yüksek hız avantajı sağlar. Ancak bu mod aktif edildiğinde diğer sürücüler bunu fark edebilme imkanına sahipler. Bu özelliği stratejik kullanmak gerçekten önemlidir.  Bu sınırlı güç artışı için her yarışta sadece bir kez kullanma hakkına sahipler. Bu gücü en kritik zamanda ve diğer yarışçıların müdahale edemeyeceği bir konumda kullanmaları gerekmektedir.

Pit Stop

Herkesin merak ettiği elektrikli araçların şarj süresi bu kadar uzunken pit stop süreleri nasıl oluyor ve süreç nasıl işliyor, gelin inceleyelim. Pit süreleri 30-60 saniye arasında değişiyor. Bu pit stop sırasında sadece şarj dolumu gerçekleşiyor. Bu süre zarfında hızlı şarj teknolojisi sayesinde 4 kWh güç enerjisi aktarılabiliyor. Şarj sürelerinin bu kadar uzun olması hala teknolojik olarak şoklama seviyesinde bir şarj dolumu gerçekleştirilememesinden kaynaklanıyor. Bu yüzden dolayı enerji yönetimini ve güç stratejisini iyi planlayarak yarışı bitirmek ve rekabetçi bir performans sergilemek önemlidir. F1 yarışlarında olduğu gibi lastik değişimi söz konusu değil. Çünkü bu yarışa özel olarak tasarlanmış dayanıklı ve uzun süre dayanabilecek şekilde tasarlanmıştır. Bu durumda pit stopların sadece enerji ikmali için kullanıldığını söylemek yanlış olmaz.

Şarj teknolojileri için daha yolun başında olduğumuzu söyleyebilirim. Gelecekte kim bilir kablosuz şarj teknolojisi için gerekli tesisatların çekilip yarışın durmadan bitmesi için bir altyapı tesis edilebilir. Tabi bu ne kadar tercih edilebilir, orası düşündürücü. Çünkü yarışlara etki eden şeyin sadece pilotun kabiliyetine bırakılmaması ve takım kavramının ön plana çıkartılabilmesi için pit stop kavramının devam etmesi gerektiğini düşünen bir sporseverim. Pit stop süreleri, 3 saniyenin altına inerek olağanüstü bir seviyeye ulaşmıştır. Bu durum, izleyenlerin hayranlıkla izlediği ve büyük bir öneme sahip olan bir alan olduğunu göz önünde bulundurulduğunda, varlığını kesinlikle gerekli kılıyor.

Sürdürülebilirlik ve Elektrikli Arabalar Arasındaki İlişki