Son yıllarda iklim krizinin de ortaya çıkmasıyla beraber karbon nötr kavramı literatürümüzde sıkça yer almakta. Bildiğiniz gibi fosil yakıtlı araçlar için AB, 2035 yılından itibaren satışı yasaklamak üzere olan yasalara onay verdi. Bu geçiş sürecinde çözümün elektrikli arabalar olduğu düşünülüyor. Aynı zamanda enerji altyapı yeterliliği de soru işareti. İşte bu noktada sentetik yakıtlar dediğimiz, elektrikten daha az çevreci, fosil yakıtlardan çok daha fazla çevreci. Bu geçişi yumuşatmak için biçilmiş kaftan. Karbon emisyonunda %50 ila %90 arasında salınım miktarının azaltabileceği öngörülüyor.

Sentetik Yakıt Nedir?

Fosil yakıtların aksine laboratuvar ortamında kimyasal reaksiyonlar sonucu elde edilir. Bu yakıtlar, genellikle karbonhidrojen bileşiklerinden üretilir ve fosil yakıtların yerine kullanılabilir alternatifler olarak düşünülür. Sentetik yakıtlar, enerji güvenliği, çevresel sürdürülebilirlik ve karbondioksit emisyonlarının azaltılması gibi nedenlerle ilgi görmektedir. Genellikle yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik enerjisinin kullanılmasıyla üretilir ve bu nedenle fosil yakıtlara kıyasla daha az çevresel etkiyle ilişkilendirilebilirler.

Sentetik Yakıtların Kullanım Avantajları ve Geleceğe Dair Rolü

Sentetik yakıtların üretimi ve kullanımı karmaşık bir konudur ve farklı avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Elektrikli araçlar ve doğrudan yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı elbette çevre dostu ve sürdürülebilir bir yaklaşım olarak kabul edilir. Ancak, sentetik yakıtların bazı durumlarda gerekliliği veya kullanımı da göz önünde bulundurulabilir:

Mevcut Araba Yapısı: Sentetik yakıtlar, mevcut içten yanmalı motorlu araçlar için alternatif bir yakıt kaynağı sunabilir. Elektrikli araçların yaygınlaşması zaman alabilir ve bazı bölgelerde altyapı eksikliği olabilir. Sentetik yakıtlar, mevcut benzin ve dizel motorlarının dönüşümü olmadan kullanılabilmesini sağlayabilir.

Uzun Menzil ve Ağır Taşımacılık: Elektrikli araçlar, şarj altyapısının sınırlı olduğu veya uzun mesafelerin katedilmesi gerektiği durumlarda sınırlı menzil sunabilir. Sentetik yakıtlar, uzun menzil gerektiren taşımacılık (örneğin ağır yük taşımacılığı, hava taşımacılığı) için bir çözüm olabilir.

Enerji Depolama ve Taşıma: Elektrik, enerjiyi depolama ve taşıma açısından bazı zorluklar sunabilir. Sentetik yakıtlar, enerjiyi daha yoğun bir şekilde depolayabilir ve taşıyabilir. Bu, enerjiyi uzak bölgelere taşımak veya depolamak için kullanışlı olabilir.

Yenilenebilir Enerji Denkleştirme: Rüzgâr veya güneş gibi rastgele ve dalgalı yenilenebilir enerji kaynaklarının değişken doğası, sürekli enerji sağlamada zorluklar yaratabilir. Sentetik yakıtlar, bu tür dalgalanmaları dengelemek için yenilenebilir enerjiyi depolayabilir ve istenildiğinde kullanılabilir hale getirebilir.

Var olan Altyapı ve Endüstriyel Süreklilik: Sentetik yakıtlar, mevcut petrol endüstrisi altyapısının ve yakıt dağıtım ağının daha etkili kullanılmasını sağlayabilir. Bu, hızlı bir geçiş dönemi boyunca daha sorunsuz bir süreç sunabilir.

Bu nedenlerle, sentetik yakıtların bazı kullanım senaryolarında ve geçiş dönemlerinde avantajları olabilir. Ancak unutulmaması gereken önemli bir nokta, uzun vadede elektrikli araçlar ve doğrudan yenilenebilir enerji kullanımının daha sürdürülebilir ve çevre dostu bir yaklaşım olduğudur. Yakıt üretimi ve kullanımının çevresel etkilerini minimize etmek için, teknolojik gelişmelere ve enerji sistemlerinin dönüşümüne odaklanmak önemlidir.

Hangi Markalar Yatırım Yapıyor?

Özellikle motor sporları için araç üreten firmalar bu yakıt için Ar-ge çalışmalarını destekliyor. Artık kültürleşmiş bu içten yanmalı motorların elektrifikasyona geçişi aniden olmamalı. İşte bu yüzden Porsche ve Audi markalarının bu alanda ciddi yatırımları var.

Audi

Audi’nin araştırmacıları, alışılmadık bir hedefi başardı: Petrol kullanmadan sentetik benzin üretimi. Su, hidrojen, güneş ışığı ve karbondioksit kullanarak yeni “e-benzin” adını verdikleri bu yakıtı üretme yöntemini geliştiriyorlar.

Bu sentetik e-benzin, kükürt veya benzen gibi kirletici maddeler içermediği için temiz bir şekilde yanıyor. Audi, Global Bioenergies iş birliğiyle biyokütle veya bitki materyalinden sentetik yakıt üretimini ve karbon nötr hale getirilmesini araştırıyor.

Audi’nin bu çalışmalarının bir ayağı, su ve CO2’den sentezlenen dizel yakıtı CNG ile çalışan A3 modeline sağlama amacıyla geliştirilen bir deney hattı. Ayrıca, e-dizel adını verdikleri yakıtı da su ve CO2 kullanarak üretmeyi başardılar. Bu e-dizel, kendi başına veya geleneksel dizel yakıtla karıştırılarak kullanılabiliyor. Üretim süreci verimli ve maliyet açısından rekabetçi bir seviyede.

Bu inovasyonlar, otomotiv endüstrisinin sürdürülebilir ve çevre dostu yakıt alternatiflerine yönelmesine yardımcı olabilir. Audi’nin çalışmaları, gelecekte enerji ve taşımacılık alanında nasıl büyük değişikliklere yol açabileceğimize dair umut verici bir örnek sunuyor.

İşte Audi’nin ürettiği sentetik yakıtın aşamaları görselde belirtilmiştir.

Porsche

Porsche, 2022 yılında hidrojen bazlı ve CO2 bileşenli yakıtları kullanarak sentetik yakıt üretimi konusunda testler gerçekleştirdi. Bu çabalar, Şili’de ‘Haru Oni’ projesi çerçevesinde Siemens Enerji ile iş birliği yapılacak olan çalışmayla birleşiyor. Siemens Energy, iklime duyarlı sentetik e-yakıt üretimi için dünyanın ilk entegre, ticari ve endüstriyel ölçekteki tesisini kurma konusunda adımlarını atmaya hazırlanıyor. Porsche, bu araştırmalara en son giren firmalardan birisi. Diğer markalardan neredeyse 10 yıl geriden geliyor. Bunun birkaç sebebi olabilir. Belki de ar-ge çalışmalarını direkt olarak elektrikli araba için yoğunlaştırma fikrini benimsemişlerdir. Ancak günümüzde Motor Sporları, gelenekselleşmiş yarışların daimî ve 911 aracının müşteri kitlesini tatmin edebilmek için ara geçişi yumuşatmak için sentetik yakıtlar için yatırım yapma fikri mantıklı gelmiş olabilir.

Porsche eFuels adını verdiği sentetik yakıtı, CO2 ve hidrojenden oluşup yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanıyor. İklim açısından çok daha faydalı olduğunu söylüyorlar. Porsche’nin Motor Sporları ve GT otomobillerinden sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Frank Walliser, içten yanmalı motorların sentetik yakıt veya eFuel kullanımıyla elektrikli alternatifler kadar temiz hale gelebileceğine inanıyor. Yeni 911 GT3’ün lansmanında yaptığı konuşmada Walliser, Porsche’nin sentetik yakıt geliştirme çalışmalarının 2022’de denemelere başlayacağını ve bu yakıtın mevcut tüm içten yanmalı motorlarda herhangi bir değişiklik yapmadan kullanılabileceğini belirtti. Bu yakıt ayrıca tamamen yeni 992 nesil GT3’te de kullanıldı.

Walliser, “Sentetik yakıtlar, CO2 emisyonlarını azaltma konusunda önemli bir rol oynayabilir. Bu yakıtlar, mevcut pompa yakıtlarına göre daha düşük emisyon, daha az partikül ve NOx üretimi sağlar. Bugünkü benzin karışımlarında 30-40 bileşen bulunurken, sentetik yakıtlar 8 ila 10 bileşene sahiptir ve bu bileşenlerin tamamı olumlu şekilde değerlendirilir,” şeklinde açıklamalarda bulundu.

Bu düşüncelerden yola çıkarak aslında sentetik yakıt çok avantajlı görünüyor ve halkın kullanımına sunularak petrole olan bağlılığı bitirmeyi kafanızda canlandırıyor olabilirsiniz. Ama yazmadığımız noktalar arasında maliyetler, süreklilik ve erişilebilirlik konuları kafa kurcalıyor.

Farklı kaynaklardan elde edilen verilere göre litre başına sentetik yakıt fiyatı ortalama 6.44$ bulunuyor. Bu fiyatların yüksek olması yenilenebilir enerji maliyetlerinin yüksek olmasıdır. Şu an dünyada benzinin litre fiyatı ortalama 1.34$. Arada ciddi bir fark var. Sentetik yakıt bu fiyatlarla ancak lüks tüketime girer. Halkın tercih etmesi için daha cazip bir noktaya gelmesi gerekiyor.

Açıkçası bu yakıt türünün sürdürülebilir ve yaygınlaşabilmesi için, elektrikli arabalarla baş edebilmesi ve rekabet gücüne ulaşabilmesi gerekiyor. Çokça tekrar ettik belki ama sentetik yakıtlar sadece bir geçiş ve destekleyici yakıt olabilir. Koleksiyonluk ve klasik arabalar için üretimi yıllar sonra dahi devam edebilir ama bugün F1 bile 2030a kadar %100 elektrikliye geçeceğini taahhüt ediyorsa çok umutlanmamak gerektiğini düşünüyorum.

Sentetik yakıtlar için Porsche ve Siemens’in birlikte kurduğu tesisin yıllık üretim kapasitesi hedefi, 2022 yılına kadar yılda 130.000 litre sentetik yakıt üretmek, bu rakamın 2024 yılında 55 milyon litreye, 2026 yılında ise yıllık 550 milyon litreye ulaşmasıdır.

Bu rakamlara fazla kapılmadan önce, İngiltere’de her yıl 46,5 milyar litre benzin ve dizel kullanıldığını hatırlamakta fayda var. İşte aslında özetlemek istediğimiz nokta burası. Ne yeterliliği var, ne erişilebilirliği ne de maliyet yönünden avantajlı. Ama umarım bu yakıt türü için gelişmeler hızlanır. Çünkü dünyanın iklim kriziyle başı dertte.

Faydalandığım kaynaklar:

https://tr.globalpetrolprices.com/gasoline_prices/ https://www.thedetroitbureau.com/2023/04/synthetic-fuels-an-alternative-to-battery-electric-power-someday/#:~:text=As%20late%20as%202020%2C%20Porsche,%245%2D%2412%20per%20gallon

Elektrik vs Benzin: Renault Megane ve BMW X3